اردیبهشت ۰۱, ۱۳۹۷

عملکرد وزارت علوم در اسلامی سازی دانشگاهها

بحث از اسلامی شدن دانشگاه­ها که می­شود آدمها دو دسته می­شوند. یک عده که اساساً دانشگاه را موجودی جهانی و بشری می­دانند طرح موضوع را بی­معنا می­خوانند و محروم شدن از دستاوردهای تجربه بشری را در علم­ورزی و علم­آموزی و به کار گیری آن در توسعه جوامع، احمقانه می­خوانند. این نوع نگاه در بسیاری از افراد در طیفهای اعتقادی گوناگون و بخصوص در میان مسئولان و مدیران و اساتید دانشگاه بوفور به چشم می­خورد.اما نگاه دوم که ژرفانگر است بحث «علم دینی و علم غربی» را پیش می­کشد و چون علم موجود را متعلق به جهان­بینی و تاریخ غرب می­داند به علمی دیگر در داخل ایران معتقد می­شود. بنابراین با توجه به محوریت «علم» در دانشگاه بحث از دانشگاه اسلامی همان بحث از علم اسلامی خواهد بود.

به گمان برخی ها ممکن است که موضوع اسلامی شدن دانشگاه­ها به دانشکده­های علوم انسانی و نهایتاً علوم پایه منحصر شود اما آنچه به زعم من این نتیجه­ی اشتباه را به بار می­آورد غلبه «فلسفه علم» بر فضای تحول­خواهی علمی امروز کشور ماست که «نهاد» دانشگاه را لاجرم به «علم» آن فرو می­کاهد و حال آنکه در دیدگاهی «جامعه­شناسانه» گرچه محوریت علم در دانشگاه بارز است و مباحث نقص و عیب علوم از زاویه فلسفه علمی هم شناخته شده است اما اطلاق مفهوم غربی به یک پدیده در نگاه جامعه­شناسانه در اصل «فرهنگی» است و نه «علمی» و در نتیجه در چنین نگاهی آثار فرهنگی علم بر خود علم مقدم خواهد بود.

در نگاه کارکردی ما دانشگاه را از رویه­ای­ترین حیث وجودی آن یعنی خدماتی که به جامعه ارائه می­کند بازبینی می­کنیم. در واقع در ابتدایی­ترین صورت تفکر درباره دانشگاه از حیث وجودی آن ۲ چیز است: تربیت متخصصان مورد نیاز جامعه و همچنین تغذیه ی صنعت کشور از بابت دانش تولیدی. گرچه توضیح ناکارآمدی دانشگاه از این دو حیث نیاز به آمار و ارقام دارد اما به نظر حقیر بحران ناکارآمدی دانشگاه از این دو حیث آنچنان آشکار است که رجوع به چند مدیر و استاد و نگاهی به چند فارغ­التحصیل و پایان­نامه و فهرست پژوهشهای اساتید بهترین دانشگاه های کشور  هم ، بخوبی طشت رسوایی را از بامشان  فرو خواهد انداخت.

از یکسو صنعت وارداتی و مونتاژپیشه­ی ما عملاً و در عمده موارد به چیزی بیشتر از تکنسین فنی حرفه­ای و نهایتاً لیسانس نیاز ندارد و از سوی دیگر استاد دانشگاه و دانشجوی ارشد و دکترای ما در سودای مقالات امتیازدار ISI پیراهن می­دراند و هیزم آتش صنایع خصوصی و دولتی اروپایی و امریکایی می­شود. نه فارغ­التحصیلی از دانشگاه به صنعت رسیده و نه دانش فنی خاصی توسط پژوهشهای دانشگاهی خوراک صنایع گشته. همین معدود پیشرفتهای ما هم در تکنولوژی هسته­ای زاییده­ی تلاش برون­دانشگاهی چند نفر بوده است و دانشگاه ما،نهادی وارداتی است که هیچ با واقعیت جامعه همسازی ندارد و هیچ از نیاز جامعه نمی­داند و گرچه همه چیزش را از جامعه دارد، هیچ بدان نمی­افزاید و در جریان رشد طبیعی علم و دانش و صنعت و اقتصاد وارد نشده است.

 

نوشته ی سیده لیلا حسنی

منتشر شده در سایت تحلیل پرس

برای ادامه مطالعه مقاله ، می توانید آن را از اینجا دانلود کنید.

download_button

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *